كرد و فرمود : ردا بر دوش نمىاندازم تا زمانى كه قرآن را گرد آورم . از آن پس امام بى آن كه عبا بر دوش اندازد ، با ميهمانانش رو به رو مىشد تا هنگامى كه قرآن را جمع آورى كرد . « 1 » ابن نديم در فهرست مىگويد : « اين نخستين قرآن مجلّد شده بود . . . » « 2 » اين كار شش ماه به درازا كشيد . « 3 » برخى اين مدت را سه روز گفته‌اند . « 4 » البته اين در صورتى است كه جمع قرآن به معناى مترتب كردن آن بر حسب نزول آيات باشد . آية اللّه سيد حسن صدر در كتاب تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام مىگويد : « ديگر علوم قرآن را امير مؤمنان آموزش داد . او انواع و اقسام دانش‌هاى قرآنى را بازگو كرد و براى هر كدام مثال آورد كه تمام آن در بحار الانوار جمع آورى شده است . هر كتابى دربارهء علوم قرآن نوشته شده ، بر گرفته از آموخته‌هاى امام على است . » « 5 » معتزلى حنفى مىگويد : « همگان اتفاق نظر دارند على [ عليه السّلام ] قرآن را در زمان رسول اللّه حفظ مىكرد و كسى ديگرى اين كار را نمىكرد . از اين گذشته او اولين كسى است كه قرآن را گرد آورد . » « 6 »

--> ( 1 ) - بحار الانوار ، ج 92 ، ص 43 ؛ تأسيس الشيعة لعلوم الاسلام ، حسن صدر ، ص 316 ، چاپ دار الرائد العربى ، بيروت . ( 2 ) - الفهرست ، تحقيق رضا تجدد ، ص 30 ، چ تهران ؛ اعيان الشيعه ، ص 39 . ( 3 ) - اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 39 ؛ المناقب ، ابن شهر آشوب ، ج 2 ، ص 41 . ( 4 ) - اعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 39 . ( 5 ) - ص 313 . ( 6 ) - حقائق هامه ، مرتضى عسكرى ، ص 154 .